### Kapitulli i parë
Kur Nolan Richards shiti shtëpinë, makinën dhe pothuajse gjithçka që kishte fituar gjatë njëzet viteve punë, njerëzit menduan se kishte humbur mendjen. Por ai nuk po mendonte për veten. E vetmja gjë që kishte rëndësi për të ishte që gruaja e tij, Dolores, të jetonte. Ai ishte gati të mbetej pa asgjë, vetëm që ajo të kishte edhe një mundësi për të parë fëmijët e tyre duke u rritur.
Në atë kohë, Nolan nuk e kishte idenë se sakrifica më e madhe e jetës së tij do të përfundonte në mënyrën më të dhimbshme që mund të imagjinonte. Gruaja për të cilën kishte shitur gjithçka, një ditë do ta shikonte në sy dhe do t’i thoshte se nuk e donte më.
Por kjo ndodhi shumë më vonë. Në fillim, familja Richards ishte një familje si shumë të tjera, me hallet, gëzimet dhe planet e saj për të ardhmen.
Nolan ishte 42 vjeç dhe jetonte me Dolores dhe dy fëmijët e tyre në një shtëpi të bukur në periferi të qytetit Portland, në shtetin e Oregonit. Kishin dhjetë vjet martesë dhe, megjithëse nuk ishin të pasur, kishin arritur të ndërtonin një jetë të qëndrueshme.
Nolan punonte në një kompani ndërtimi dhe kishte kaluar shumë vite duke u përpjekur të siguronte një të ardhme të mirë për familjen. Dolores merrej me shtëpinë dhe fëmijët, ndërsa herë pas here punonte edhe në një dyqan rrobash pranë qendrës së qytetit.
Djali i tyre, Nick, ishte dhjetë vjeç. Ishte një fëmijë i qetë, që i pëlqente futbolli dhe kalonte shumë kohë duke luajtur me të atin në oborr. Vajza e vogël, Nicole, ishte shtatë vjeçe dhe nuk ndahej pothuajse asnjëherë nga nëna e saj.
Për Nolanin, ata të katërt ishin gjithçka. Nuk kishte rëndësi nëse ndonjëherë lodhej nga puna apo nëse duhej të hiqte dorë nga gjërat që dëshironte për vete. Mjaftonte që në mbrëmje të uleshin të gjithë në tryezë dhe të dëgjonte zërat e fëmijëve.
Një nga njerëzit që kishte një vend të veçantë në jetën e tyre ishte edhe Benson Charles. Ai ishte shoku më i ngushtë i Nolanit që nga koha e shkollës së mesme. Kishin kaluar bashkë shumë gjëra dhe Nolan e konsideronte si vëllanë që nuk e kishte pasur kurrë.
Benson vinte shpesh në shtëpinë e tyre, hante darkë me familjen dhe luante me fëmijët. Nick e thërriste xhaxha Benson, ndërsa Nicole gjithmonë vraponte drejt tij sapo e shihte te dera.
Nolan i besonte plotësisht. Madje, në disa raste, Benson kishte qenë njeriu i parë që e kishte ndihmuar kur kishte pasur probleme me punën apo me paratë. Asnjëherë nuk i kishte shkuar ndër mend se një ditë pikërisht ky njeri do të bëhej pjesë e tradhtisë më të madhe të jetës së tij.
Gjithçka ndryshoi një të martë në mëngjes.
Dolores kishte disa javë që ankohej për lodhje dhe dhimbje që nuk po i kalonin. Fillimisht menduan se ishte nga stresi dhe puna e tepërt. Ajo kishte humbur edhe pak peshë, por gjithmonë thoshte se nuk kishte asgjë serioze.
Nolan e kishte lutur disa herë të shkonte te mjeku, por Dolores e shtynte vizitën. Derisa një mëngjes, ndërsa po përgatiste mëngjesin për fëmijët, u ndje aq keq sa iu desh të ulej në karrige.
Nolan e kuptoi se diçka nuk ishte në rregull. Atë ditë e mori nga dora dhe e çoi në spital. Fëmijët i la te një fqinje, duke u thënë se nëna do të kthehej shpejt.
Por ajo që dëgjuan pas disa ekzaminimeve ua ndryshoi jetën përgjithmonë.
Mjeku i kërkoi Nolanit dhe Dolores të uleshin në një dhomë të vogël. Ai foli me kujdes, por fjalët që dolën nga goja e tij ishin të tmerrshme. Dolores kishte kancer dhe sëmundja kishte përparuar më shumë nga sa kishin shpresuar.
Nolan e mbajti dorën e gruas, ndërsa ajo filloi të qante. Ai nuk dinte çfarë t’i thoshte. Për herë të parë në jetën e tij, ndihej krejtësisht i pafuqishëm.
“Jo, kjo nuk mund të jetë e vërtetë”, përsëriste Dolores. “Unë kam dy fëmijë. Nuk mund t’i lë vetëm.”
Nolan iu afrua dhe ia vendosi dorën në shpatull.
“Ti nuk do t’i lësh vetëm. Do të luftojmë bashkë. Nuk do të të lejoj të dorëzohesh. Do të bëjmë gjithçka që duhet.”
Atë mbrëmje, kur u kthyen në shtëpi, fëmijët i pritën te dera. Nicole vrapoi drejt nënës dhe e pyeti pse kishte qëndruar aq gjatë në spital. Dolores e mori në krahë dhe u përpoq të buzëqeshte.
Nick, i cili ishte pak më i madh dhe e kuptonte kur diçka nuk shkonte, e vështroi të atin.
“Babi, pse mami po qan?”
Nolan u ul para tij dhe e përqafoi.
“Mami është pak e sëmurë, bir. Mjekët do ta ndihmojnë dhe ne do të jemi pranë saj.”
Atë natë, pasi fëmijët ranë në gjumë, Nolan dhe Dolores qëndruan zgjuar deri në mëngjes. Ajo kishte frikë nga ajo që mund të ndodhte, ndërsa ai përpiqej të mos e tregonte frikën e vet.
Në ditët që pasuan, filluan vizitat, analizat dhe takimet me specialistët. Çdo herë që shkonin në spital, Nolan shpresonte të dëgjonte një lajm më të mirë. Por trajtimi që i propozuan Dolores ishte i gjatë dhe shumë i kushtueshëm.
Sigurimi shëndetësor nuk mbulonte të gjitha shpenzimet. Për disa trajtime dhe konsultime të specializuara, duhej të paguanin shuma që familja e tyre nuk i kishte.
Nolan filloi të llogariste kursimet. Kishte disa para të vendosura në bankë, por ato nuk do të mjaftonin për një kohë të gjatë. Kishin edhe shtëpinë, makinën dhe një pjesë toke që e kishte trashëguar nga babai.
Pa humbur kohë, ai filloi të shiste gjërat njëra pas tjetrës.
Kur Dolores e mori vesh se ai kishte nxjerrë në shitje makinën, u zemërua.
“Pse nuk më pyete? Ajo makinë na duhet për fëmijët. Si do të shkojmë në spital?”
Nolan u ul pranë saj.
“Do të gjej një zgjidhje. Më rëndësi ka të shërohesh. Makina mund të blihet përsëri, shtëpia mund të ndërtohet përsëri, por unë nuk mund të gjej një grua tjetër që është nëna e fëmijëve të mi.”
Dolores filloi të qante dhe e përqafoi fort.
“Ti po sakrifikon gjithçka për mua.”
“Jo, zemër. Po bëj atë që do të bënte çdo burrë që e do familjen e tij.”
Këto fjalë atëherë i dukeshin Nolanit si gjëja më normale në botë. Ai nuk po priste falënderime dhe as nuk mendonte se një ditë do t’ia kujtonte gruas së tij atë që kishte bërë.
Ai thjesht donte që ajo të jetonte.
Benson ishte gjithashtu pranë tyre gjatë asaj periudhe. Kur mori vesh për sëmundjen e Dolores, erdhi në shtëpi dhe i ofroi ndihmë Nolanit.
“Vëlla, mos u shqetëso për asgjë. Çfarëdo që të duhet, më thuaj. Nuk do të të lë vetëm në këtë situatë.”
Nolan e falënderoi. Benson madje filloi ta ndihmonte me transportin e fëmijëve kur Nolan duhej të qëndronte në spital me Dolores.
Ndonjëherë e merrte Nickun nga shkolla, ndërsa herë të tjera e çonte Nicole në aktivitete. Ai gjithashtu vinte me ushqime dhe qëndronte në shtëpi kur Nolan duhej të shkonte të kryente ndonjë punë.
Për Nolanin, kjo ishte një ndihmë e jashtëzakonshme. Ai e dinte se pa Bensonin do ta kishte shumë më të vështirë.
Por në atë kohë, askush nuk e dinte se pas gjithë atyre vizitave dhe buzëqeshjeve fshihej diçka që Nolan nuk do të mund ta përfytyronte as në ëndrrat më të këqija.
Muajt kalonin dhe gjendja e Dolores ndryshonte. Kishte ditë kur ajo ndihej më mirë dhe ditë kur nuk kishte fuqi as të ngrihej nga shtrati. Nolan e shoqëronte në çdo kontroll, i përgatiste ushqimin dhe përpiqej të mos e linte asnjëherë vetëm.
Kur kthehej nga puna, gjëja e parë që bënte ishte të shkonte te dhoma e saj.
“Si je sot?”
“Pak më mirë”, përgjigjej ajo.
“Atëherë do të thotë se sot kemi një arsye më shumë për të shpresuar.”
Edhe kur ishte i lodhur, Nolan përpiqej të ishte i fortë. Por kishte mbrëmje kur dilte në oborr dhe qëndronte vetëm, duke menduar se si do t’ia dilte nëse gruaja e tij nuk do të ishte më aty.
Një natë, Nick doli në oborr dhe e gjeti të atin ulur në shkallë.
“Babi, a do të shërohet mami?”
Nolan e pa djalin dhe për disa sekonda nuk mundi të fliste. Pastaj e afroi pranë vetes.
“Ne po bëjmë gjithçka që mundemi, bir. Mjekët po punojnë për këtë dhe edhe ne duhet të kemi shpresë.”
“Unë nuk dua që mami të shkojë larg”, tha djali me zë të ulët.
Nolan e përqafoi fort.
“As unë, bir. As unë.”
Ajo natë i mbeti në mendje për një kohë të gjatë.
Ndërkohë, shitja e pasurisë vazhdonte. Shtëpia e tyre u shit dhe familja u zhvendos në një apartament të vogël me qira në një lagje tjetër. Makina u shit, toka e trashëguar gjithashtu. Nolan shiti edhe disa sende me vlerë që i kishte ruajtur prej vitesh.
Në fund, nga gjithë ajo që kishte ndërtuar, i kishin mbetur vetëm disa rroba, dokumentet dhe fotografitë e familjes.
Por ai nuk ankohej.
Kur dikush e pyeste nëse nuk i vinte keq që po humbiste gjithçka, ai përgjigjej gjithmonë njësoj:
“Pasuria nuk ka asnjë vlerë nëse nuk kam pranë njerëzit që dua.”
Pas një periudhe të gjatë trajtimi, mjekët vendosën të provonin një tjetër mundësi. Ishte një rrugë e vështirë dhe nuk kishte garanci për sukses, por Nolan nuk pranoi të hiqte dorë.
Ai gjeti mënyrën për të mbuluar edhe shpenzimet e tjera. Mori disa punë shtesë dhe filloi të punonte edhe në fundjavë. Shpesh flinte vetëm disa orë, por nuk donte që Dolores të shqetësohej për paratë.
Një mbrëmje, ajo e kapi duke numëruar faturat në tryezë.
“Sa të kanë mbetur?” e pyeti.
“Çfarë?”
“Paratë, Nolan. Mos më thuaj që gjithçka është në rregull. E di që kemi shitur shtëpinë dhe makinën. E di që ke punuar deri në mesnatë. Nuk dua të humbasësh edhe jetën tënde duke u përpjekur të më shpëtosh mua.”
Nolan i mori duart.
“Unë nuk po humbas jetën time. Unë po luftoj për jetën tonë. Kur të shërohesh, do të fillojmë përsëri. Do të gjejmë një shtëpi tjetër dhe do t’i blejmë fëmijëve gjithçka që u nevojitet.”
Dolores e uli kokën dhe nuk foli më. Ai e përqafoi, duke menduar se ndoshta ajo kishte nevojë vetëm për pak qetësi.
Ditët e trajtimit vazhduan. Nolan qëndronte pranë saj në çdo moment, ndërsa Benson vazhdonte ta ndihmonte familjen. Ai ishte bërë aq i pranishëm sa që fëmijët ishin mësuar ta shihnin pothuajse çdo ditë.
Madje, një herë Nicole i tha të atit:
“Babi, xhaxha Benson është gjithmonë këtu kur ti nuk je. Ai është shumë i mirë me ne.”
Nolan buzëqeshi.
“Po, zemër. Ai është një shok shumë i mirë.”
Nuk e dinte se kjo fjali një ditë do t’i kthehej në një kujtim që do t’i shkaktonte dhimbje.
Pas shumë muajsh pasigurie, erdhi dita që Nolan kishte pritur me gjithë shpirt. Mjeku e thirri për të folur pasi kishin marrë rezultatet e fundit të Dolores.
Ai hyri në zyrë me zemrën që i rrihte fort. Mjeku i kërkoi të ulej dhe për herë të parë pas një kohe të gjatë, në fytyrën e tij dukej një buzëqeshje.
“Zoti Richards, rezultatet janë shumë të mira. Dolores ka reaguar jashtëzakonisht mirë ndaj trajtimit. Aktualisht nuk po shohim shenja të sëmundjes aktive.”
Nolan mbeti pa fjalë.
“A do të thotë kjo se ajo është shëruar?”
“Mund të themi se përgjigjja ndaj trajtimit është shumë e mirë dhe nuk kemi prova të sëmundjes aktive. Do të duhet të vazhdojë kontrollet, por ky është një lajm që duhet festuar.”
Nolan nuk arriti t’i mbante lotët. E falënderoi mjekun disa herë dhe doli nga zyra duke mos ditur nëse duhej të qeshte apo të qante.
Kur hyri në dhomën ku ishte Dolores, ajo e kuptoi menjëherë se diçka kishte ndodhur.
“Çfarë tha mjeku?”
Nolan iu afrua, ia mori duart dhe mezi arriti të fliste.
“Zemër, lajmet janë shumë të mira. Trajtimi ka funksionuar. Nuk po shohin më shenja të sëmundjes aktive.”
Dolores filloi të qante. Nolan e përqafoi dhe të dy qëndruan ashtu për disa minuta.
Për herë të parë pas shumë muajsh, ata po flisnin për të ardhmen pa pasur frikë nga dita e nesërme.
Atë mbrëmje Benson erdhi në spital me një buqetë të madhe me lule. E përqafoi Nolanin dhe i tha:
“E dinim që do t’ia dilnit. Kjo është një ditë e madhe për të gjithë ne.”
Nolan e falënderoi dhe i tha se nuk do ta harronte kurrë ndihmën që u kishte dhënë.
Por ai nuk e dinte se pikërisht atë ditë kishte filluar një histori krejt tjetër, një histori që do të shkatërronte familjen e tij në një mënyrë që as sëmundja nuk kishte arritur ta bënte.
Sepse Dolores po kthehej dalëngadalë në jetën normale. Po rifitonte forcën, po dilte më shpesh dhe po qëndronte më shumë me telefonin në dorë. Nolan mendonte se kjo ishte krejt normale pas gjithë asaj që kishte kaluar.
Ai ishte thjesht i lumtur që gruaja e tij po buzëqeshte përsëri.
Dhe, për herë të parë pas shumë kohësh, besonte se më në fund mund të fillonin jetën nga e para.
### Kapitulli i dytë
Kaluan disa muaj që nga dita kur mjekët i dhanë lajmin e mirë për Dolores. Ajo po e merrte veten dalëngadalë, kishte filluar të dilte për shëtitje dhe të kujdesej më shumë për pamjen e saj. Nolan ishte i lumtur që po e shihte përsëri me energji, por kishte diçka që kishte filluar ta shqetësonte. Gruaja e tij nuk ishte më aq e afërt me të si dikur.
Në fillim nuk i kushtoi shumë rëndësi. Mendonte se pas gjithë asaj që kishte kaluar, Dolores kishte nevojë për kohë që të gjente përsëri veten. Kishte kaluar muaj të tërë nëpër spitale, kishte pasur frikë për jetën dhe tani dëshironte të shijonte pak lirinë. Nolan nuk donte t’ia prishte këtë periudhë.
Megjithatë, disa ndryshime ishin të vështira për t’u shpjeguar. Dolores filloi të dilte shpesh nga shtëpia me arsyetimin se kishte nevojë të takonte shoqet. Kur Nolan e pyeste se ku kishte qenë, ajo përgjigjej shkurt dhe ndonjëherë nervozohej pa ndonjë arsye të dukshme.
Edhe telefoni i saj ishte bërë diçka që nuk e linte pothuajse asnjëherë larg vetes. Nëse më parë e linte mbi tavolinë, tani e merrte me vete edhe kur shkonte në kuzhinë. Kur i vinte ndonjë mesazh, largohej pak për të shkruar përgjigjen.
Një mbrëmje, Nolan e pyeti me qetësi nëse gjithçka ishte në rregull mes tyre.
“Po, pse më pyet?”
“Nuk e di. Kohët e fundit më dukesh pak e largët. Ndoshta jam duke e tepruar, por kam ndjesinë se diçka ka ndryshuar.”
Dolores e pa me një shprehje të pakënaqur.
“Nolan, sapo kam kaluar një sëmundje të rëndë. Kam nevojë të jetoj pak edhe për veten time. Nuk mund të kaloj gjithë jetën duke qëndruar në shtëpi.”
Ai nuk u zemërua. Përkundrazi, e kuptoi se ndoshta kishte të drejtë.
“Sigurisht që ke të drejtë. Unë dua vetëm të të shoh të lumtur.”
Por atë natë, kur u shtri në shtrat, Nolan vuri re se Dolores nuk e kishte më zakon ta afrohej pranë tij. Ajo qëndronte në anën tjetër dhe shpesh flinte me shpinë nga ai. Ai nuk tha asgjë, por brenda vetes filloi të ndiente një boshllëk që nuk dinte si ta shpjegonte.
Ndërkohë, Benson vazhdonte të vinte në shtëpinë e tyre. Por edhe sjellja e tij kishte ndryshuar pak. Nuk qëndronte më aq gjatë me Nolanin dhe shpesh kërkonte të fliste me Dolores kur ai nuk ishte aty.
Një të shtunë, Nolan kishte marrë një punë shtesë dhe duhej të largohej herët në mëngjes. Para se të dilte, i tha Dolores se do të kthehej pasdite.
Kur u kthye, e gjeti Bensoni në kuzhinë duke pirë kafe me të. Të dy u habitën kur e panë në derë.
“U ktheve kaq shpejt?” pyeti Dolores.
“Po, puna mbaroi më herët. A ka ndonjë problem që erdha?”
“Jo, thjesht nuk të prisnim.”
Benson u ngrit dhe e përshëndeti. Biseda vazhdoi normalisht, por Nolan kishte vënë re se Dolores dukej e shqetësuar. Ai nuk donte të krijonte probleme pa pasur arsye, kështu që nuk e zgjati.
Disa ditë më vonë, ndodhi diçka që e bëri të mendonte më gjatë. Nicole ishte ulur në dhomën e ndenjjes duke vizatuar, kur Nolan e pyeti nëse kishte kaluar mirë atë ditë.
“Po, babi. Erdhi xhaxha Benson.”
“Edhe çfarë bëtë?”
“Ai dhe mami folën gjatë në kuzhinë. Pastaj mami i tha se ti nuk duhet ta dije një gjë.”
Nolan u ndal për një çast.
“Çfarë gjëje, zemër?”
“Nuk e di. Ata më thanë të shkoja të luaja me Nickun.”
Nolan u përpoq të mos tregonte shqetësimin.
“Mirë, vazhdo vizatimin.”
Ai e dinte se fëmijët ndonjëherë mund të kuptonin gabim bisedat e të rriturve. Nuk donte të dyshonte për shokun e tij vetëm nga një fjali e Nicole.
Por ditët kalonin dhe sjellja e tyre vazhdonte ta shqetësonte.
Një pasdite, Nolan mori një telefonatë nga një kompani ku kishte aplikuar për një punë më të mirë. I thanë se mund të fillonte pas dy javësh, me një pagë më të lartë. Ai u gëzua shumë, sepse kjo do t’i ndihmonte të paguanin borxhet dhe, me kalimin e kohës, të kursenin përsëri për një shtëpi.
Kur ia tregoi lajmin Dolores, ajo nuk reagoi siç kishte pritur.
“Mirë është”, tha ajo, pa e larguar shikimin nga telefoni.
“Me këtë punë mund të fillojmë të kursejmë përsëri. Ndoshta brenda një viti mund të gjejmë një shtëpi të vogël.”
Dolores psherëtiu.
“Nolan, pse mendon gjithmonë për shtëpinë dhe paratë? Ne mezi kemi filluar të jetojmë normalisht.”
“Sepse dua që fëmijët të kenë përsëri një vend të tyren. Dua që të mos jetojmë gjithë jetën me qira.”
Ajo nuk u përgjigj. Nolan u largua nga dhoma duke menduar se ndoshta ende nuk ishte koha e duhur për të folur për planet e së ardhmes.
Të nesërmen, ai mori një mesazh nga Benson. Shoku i tij i kërkonte të takoheshin për kafe. Nolan pranoi me kënaqësi, sepse prej kohësh nuk kishin kaluar kohë vetëm të dy.
U takuan në një kafene pranë qendrës së Portlandit. Në fillim folën për punën, fëmijët dhe gjëra të zakonshme. Por kur Nolan përmendi se Dolores po sillej ndryshe, Benson u bë më serioz.
“Ndoshta ajo thjesht ka ndryshuar pas gjithë asaj që ka kaluar”, tha ai.
“Edhe unë këtë mendoj. Por ndonjëherë më duket sikur nuk dëshiron më të jetë me mua.”
Benson uli sytë për disa sekonda dhe pastaj ndryshoi temën.
“Duhet t’i japësh pak hapësirë. Mos e lodh me pyetje.”
Nolan e mori këshillën si një mendim të sinqertë nga një mik i vjetër. Nuk e dinte se Benson po përpiqej ta largonte nga çdo dyshim.
Një javë më vonë, Dolores i tha se dëshironte të kalonte një fundjavë me një shoqe të vjetër. Nolan nuk kundërshtoi. Madje i tha se mund të qëndronte sa të dëshironte, sepse ai do të kujdesej për fëmijët.
Por kur ajo u largua, Nicole e pyeti:
“Babi, pse mami shkon gjithmonë diku kur është edhe xhaxha Benson?”
Nolan e pa me habi.
“Çfarë do të thuash?”
“Kur isha te gjyshja javën e kaluar, e pashë makinën e xhaxha Benson para shtëpisë ku ishte mami. Pastaj ai doli dhe e përqafoi.”
Nolan ndjeu sikur dikush i kishte hedhur një kovë me ujë të ftohtë. Përpiqej të gjente një shpjegim tjetër, por fjalët e vajzës nuk i hiqeshin nga mendja.
Nuk donte ta merrte në pyetje Nicole më tej. Ajo ishte vetëm shtatë vjeçe dhe nuk duhej të përfshihej në problemet e të rriturve.
Atë mbrëmje telefonoi Bensoni.
“Ku je?”
“Në shtëpi. Pse?”
“Doja të të pyesja diçka. A je takuar kohët e fundit me Dolores kur unë nuk kam qenë aty?”
Pati një heshtje të shkurtër.
“Po, ndonjëherë. Ti e di që e kam ndihmuar familjen tuaj. Pse po më pyet?”
“Nicole më tha se ju kishte parë bashkë në një shtëpi.”
Benson qeshi lehtë.
“Po, isha me të. Kishim disa gjëra për të diskutuar. Mos fillo të dyshosh për çdo gjë, Nolan. Pas gjithë asaj që ke kaluar, ndoshta je bërë paksa i ndjeshëm.”
Nolan nuk tha më asgjë dhe e mbylli telefonin. Por atë natë nuk fjeti pothuajse fare.
Të dielën në mbrëmje, Dolores u kthye në shtëpi. Nolan e priti në kuzhinë dhe i kërkoi të uleshin për të biseduar.
“Kam nevojë të di nëse ka diçka që duhet të më tregosh.”
Dolores e vendosi çantën mbi karrige.
“Çfarë po ndodh tani?”
“Nicole më tregoi se të ka parë me Bensonin. Dua të di pse po takoheni fshehurazi.”
Ajo u ngrit menjëherë.
“Po më kontrollon tani? Edhe fëmijët po i përdor për të më ndjekur?”
“Nuk po të ndjek. Po të pyes si burri yt. Nëse ka diçka që nuk shkon, dua të ma thuash.”
Dolores e shikoi drejt në sy.
“Nuk ka asgjë mes meje dhe Bensonit. Ai është shoku yt. Nëse nuk i beson atij, ky është problemi yt.”
Nolan heshti. Për një moment mendoi t’i kërkonte falje, por diçka brenda tij i thoshte se nuk duhej ta mbyllte kaq lehtë këtë bisedë.
Megjithatë, nuk kishte prova dhe nuk donte të shkatërronte familjen duke u bazuar në dyshime.
Ditët e ardhshme u bënë edhe më të vështira. Dolores nuk e fshihte më pakënaqësinë e saj. Filloi të flinte në dhomën tjetër dhe i thoshte Nolanit se nuk ndiente më të njëjtën lidhje me të.
Një mbrëmje, ai e pyeti drejtpërdrejt:
“A më do ende, Dolores?”
Ajo qëndroi në heshtje për një kohë të gjatë.
“Nuk e di, Nolan. Kam ndryshuar shumë gjatë kësaj periudhe.”
“Edhe unë kam ndryshuar. Por ne kemi kaluar gjithçka bashkë. Unë nuk të kam braktisur asnjë ditë.”
“Ti gjithmonë ma kujton këtë gjë”, u përgjigj ajo me nervozizëm. “Gjithmonë më flet për paratë që ke shpenzuar dhe gjërat që ke shitur.”
Nolan u habit.
“Unë nuk po t’i përmend për të të bërë të ndihesh në borxh. I bëra sepse doja të jetoje.”
“Por unë nuk të kam kërkuar të shesësh gjithçka!”
Kjo fjali e lëndoi më shumë se çdo debat tjetër. Ai nuk e vazhdoi bisedën dhe doli në ballkon.
Për herë të parë filloi të mendonte se ndoshta gruaja e tij nuk e shihte më sakrificën e tij si një akt dashurie, por si diçka që i takonte ta bënte.
Disa ditë më vonë, Nolan u kthye më herët nga puna. Kur hyri në shtëpi, dëgjoi zërin e Dolores që fliste në telefon në dhomën e gjumit.
“Edhe pak durim”, tha ajo. “Nuk mund të vazhdoj kështu përgjithmonë.”
Nolan ndaloi te dera. Nuk arriti të dëgjonte pjesën tjetër, sepse ajo e mbylli telefonin.
“Me kë po flisje?” e pyeti.
“Me një shoqe.”
Ai nuk e kundërshtoi, por këtë herë nuk e besoi përgjigjen.
Atë mbrëmje, ndërsa po kërkonte një dokument në sirtarin e komodinës, gjeti një faturë restoranti. Ishte për dy persona dhe data përkonte me një mbrëmje kur Dolores i kishte thënë se do të shkonte te një shoqe.
Në fund të faturës ishte shkruar një emër: Benson.
Nolan e mbajti letrën në dorë për disa minuta. Nuk mund ta besonte atë që po shihte. Ndoshta kishte një shpjegim, por sa më shumë përpiqej të gjente një të tillë, aq më shumë i dukej se po mashtronte veten.
Ai e vendosi faturën përsëri në sirtar dhe nuk foli atë natë.
Por të nesërmen ndodhi diçka që ia hoqi edhe shpresën e fundit për të besuar se gjithçka ishte vetëm një keqkuptim.
Telefoni i Dolores ra mbi tavolinë ndërsa ajo ishte në dush. Në ekran u shfaq një mesazh nga Benson.
Nolan nuk kishte ndërmend të kontrollonte telefonin e saj, por fjalët që u shfaqën në njoftim e lanë pa lëvizur.
“Kam folur me të. Duhet ta mbyllim këtë çështje sa më shpejt. Nuk dua të pres më.”
Ai u ul ngadalë në karrige. E lexoi përsëri mesazhin, duke shpresuar se mos kishte kuptuar gabim.
Në atë moment dëgjoi derën e banjës që hapej.
Dolores hyri në kuzhinë, mori telefonin dhe pa që Nolan ishte ulur aty. Kur vuri re shprehjen e fytyrës së tij, buzëqeshja iu zhduk.
“Çfarë ke?” e pyeti.
Nolan ngriti kokën.
“Kam një pyetje. Dhe këtë herë dua të më përgjigjesh pa më gënjyer.”
Dolores e kuptoi se diçka kishte ndodhur.
“Çfarë ke parë?”
Ai e pa gjatë dhe më në fund tha:
“A është Benson arsyeja pse je larguar kaq shumë nga unë?”
Ajo nuk u përgjigj menjëherë. Vetëm e mbajti telefonin fort në dorë dhe uli sytë.
Për Nolanin, ajo heshtje ishte më e rëndë se çdo përgjigje.
Ai priste që ajo të mohonte gjithçka, të zemërohej apo të thoshte se mesazhi ishte keqkuptuar. Por Dolores nuk bëri asnjërën prej tyre.
Pas disa sekondash, ajo foli me një zë të ftohtë:
“Nolan, mendoj se është koha të flasim për diçka që e kemi shtyrë prej kohësh.”
Dhe pikërisht në atë çast, Nolan kuptoi se martesa e tij mund të ishte shumë më pranë fundit nga sa kishte menduar. Vetëm se ende nuk e dinte se çfarë vendimi kishte marrë gruaja për të cilën kishte sakrifikuar gjithçka.
### Kapitulli i tretë
Nolan qëndronte përballë Dolores dhe priste që ajo të fliste. Në mendjen e tij kalonin mijëra mendime. Donte të besonte se kishte një shpjegim për gjithçka, se mesazhi i Bensonit nuk kishte lidhje me tradhtinë dhe se gruaja e tij nuk do të ishte kurrë në gjendje t’i bënte diçka të tillë. Por shprehja e fytyrës së saj po i tregonte të kundërtën.
“Nolan, nuk dua të vazhdoj më kështu”, tha Dolores, duke shmangur shikimin e tij.
“Çfarë do të thuash? Çfarë është ajo që nuk dëshiron të vazhdosh?”
“Martesa jonë. Nuk ndihem më e lumtur këtu. Kam ndryshuar dhe dua një jetë tjetër.”
Nolan u mbështet në karrige. Për disa sekonda nuk arriti të nxirrte asnjë fjalë nga goja.
“Një jetë tjetër? Dolores, ne kemi dy fëmijë. Kemi kaluar një periudhë që pothuajse na shkatërroi të gjithëve. Unë shita shtëpinë, makinën, tokën që kisha trashëguar nga babai, vetëm që ti të kishe mundësi të shëroheshe. Dhe tani më thua se dëshiron një jetë tjetër?”
Ajo ngriti kokën.
“Nuk të kam kërkuar të bësh të gjitha ato gjëra. Ti vetë vendose.”
Këto fjalë e goditën Nolanin më shumë se çdo gjë tjetër. Ai e shikoi gruan dhe nuk po e njihte më. Ishte e njëjta Dolores me të cilën kishte ndërtuar familjen, por dukej sikur para tij qëndronte një njeri krejt tjetër.
“Po Benson? A ka lidhje ai me vendimin tënd?”
Dolores heshti. Pastaj mori frymë thellë dhe tha:
“Po. Unë dhe Benson kemi ndjenja për njëri-tjetrin. Kjo nuk është diçka që ndodhi brenda një dite.”
Nolan ndjeu se i ishin dobësuar këmbët. Shoku i tij më i ngushtë. Njeriu që kishte qenë pranë tij në ditët më të vështira. Njeriu të cilit i kishte besuar çelësat e shtëpisë dhe kujdesin për fëmijët. Pikërisht ai ishte personi me të cilin gruaja e tij kishte vendosur ta zëvendësonte.
“Sa kohë?” pyeti Nolan me zë të ulët.
Dolores nuk u përgjigj menjëherë.
“Prej disa muajsh.”
“Pra, ndërkohë që unë punoja ditë e natë për të paguar trajtimin tënd, ju të dy takoheshit pas shpinës sime?”
Ajo uli kokën.
Nolan u ngrit nga karrigia dhe doli në oborr. Nuk donte të bërtiste, nuk donte të thyente asgjë dhe as të krijonte një skenë para fëmijëve. Kishte nevojë vetëm të qëndronte pak vetëm.
Atë natë nuk fjeti. Mendonte për të gjitha ato që kishin ndodhur. Kujtonte ditët kur e kishte mbajtur Dolores për dore në spital, netët kur kishte qëndruar pranë shtratit të saj dhe momentet kur ajo i kishte thënë se nuk do ta harronte kurrë sakrificën e tij.
Tani, të gjitha ato kujtime i dukeshin sikur i përkisnin një jete tjetër.
Të nesërmen në mëngjes, Nolan telefonoi Bensoni dhe i kërkoi të takoheshin. Nuk i tregoi asgjë në telefon. Thjesht i tha se duhej të flisnin patjetër.
U takuan në një park larg lagjes ku jetonin. Benson erdhi me vonesë dhe u ul përballë tij.
“Çfarë ka ndodhur?” pyeti.
Nolan e shikoi drejt në sy.
“Ti e di shumë mirë çfarë ka ndodhur. Dua vetëm të të pyes një gjë. A ke menduar ndonjëherë për mua gjatë gjithë kësaj kohe?”
Benson u bë serioz.
“Nolan, unë nuk desha të të lëndoja.”
“Por e bëre. E bëre duke ardhur në shtëpinë time, duke ngrënë në tryezën time dhe duke luajtur me fëmijët e mi. Unë të besoja aq shumë sa të konsideroja pjesë të familjes. Ti e dije se çfarë po kaloja dhe prapë zgjodhe të më bëje këtë.”
Benson u përpoq të shpjegohej.
“Ne nuk planifikuam të ndodhte. Fillimisht thjesht bisedonim. Dolores kaloi një periudhë shumë të vështirë dhe unë isha pranë saj. Pastaj gjërat ndryshuan.”
Nolan tundi kokën.
“Ti ishe pranë saj sepse unë të besoja. Të lashë të hyje në shtëpinë time sepse mendoja se ishe vëllai im. Nuk të kërkova të zëvendësoje mua.”
Benson nuk kishte çfarë të thoshte. Nolan u ngrit dhe i tha se nuk dëshironte ta shihte më. Nuk kishte nevojë për shpjegime të tjera dhe as për justifikime.
Kur u kthye në shtëpi, gjeti Dolores duke përgatitur disa valixhe. Ajo i tha se do të largohej për disa ditë, derisa të vendoste ku do të jetonte.
Nolan e pyeti nëse kishte menduar për fëmijët.
“Po, sigurisht. Do të vij t’i shoh.”
“Nicole është vetëm shtatë vjeçe dhe Nicku dhjetë. Ata nuk kanë nevojë për një nënë që vjen kur i kujtohet. Kanë nevojë të dinë çfarë po ndodh.”
Dolores filloi të qante, por këtë herë Nolan nuk shkoi ta përqafonte. Nuk po e bënte nga urrejtja. Thjesht kishte arritur në një pikë ku nuk kishte më fuqi të mbante mbi supe edhe dhimbjen e saj.
Para se të dilte, ajo u afrua te fëmijët dhe u tha se do të qëndronte për pak kohë diku tjetër.
Nicole filloi të qante.
“Mami, a do të kthehesh sonte?”
Dolores e përqafoi dhe i tha se do ta telefononte. Nicku nuk foli. Vetëm qëndroi pranë të atit dhe e shikoi nënën duke dalë nga dera.
Kur makina u largua, Nicole vrapoi drejt Nolanit.
“Babi, a kemi bërë ne diçka të keqe? Pse mami iku?”
Nolan u ul në gjunjë dhe i mbajti të dy fëmijët pranë vetes.
“Jo, zemra ime. Ju nuk keni bërë asgjë të keqe. Kjo është një çështje mes të rriturve dhe nuk ka lidhje me ju. Mami ju do dhe ju të dy do të vazhdoni ta shihni.”
Por edhe vetë ai nuk e dinte se si do t’ia dilte me gjithçka që po e priste.
Në javët që pasuan, Dolores filloi të vinte herë pas here për t’i takuar fëmijët. Ndërkohë, Nolan mori vesh se ajo ishte zhvendosur në një apartament me Bensonin. Lajmi iu duk i pabesueshëm, sidomos kur mendoi se vetëm pak muaj më parë të dy kishin ardhur në shtëpinë e tij duke i thënë se gjithçka do të bëhej mirë.
Ai nuk donte t’i pengonte fëmijët të kishin marrëdhënie me nënën e tyre. Por vendosi të kërkonte këshillë ligjore për kujdestarinë dhe organizimin e jetës së tyre. Gjithçka duhej të bëhej në mënyrë të qartë, duke pasur parasysh interesin e Nickut dhe Nicole.
Gjatë kësaj kohe, Nolan u përball edhe me një problem tjetër. Nuk kishte më shtëpinë e tij dhe paratë që kishte shpenzuar për trajtimin e Dolores kishin përfunduar. Megjithatë, nuk u dorëzua. Vazhdonte të punonte dhe të kujdesej për fëmijët. Me ndihmën e një kolegu arriti të gjente një apartament të vogël me dy dhoma gjumi.
Nuk ishte shtëpia që kishte ëndërruar, por ishte një vend ku fëmijët mund të ndiheshin të sigurt.
Një mbrëmje, ndërsa po ndihmonte Nickun me detyrat, djali e pyeti:
“Babi, a je i zemëruar me xhaxha Bensonin?”
Nolan e la lapsin mbi tavolinë.
“Pse më pyet, bir?”
“Sepse nuk vjen më. Dhe kur e përmend emrin e tij, ti bëhesh ndryshe.”
Nolan mendoi për pak kohë para se të përgjigjej.
“Ka disa gjëra që ndodhin mes të rriturve dhe ndonjëherë njerëzit që i konsiderojmë miq na zhgënjejnë. Por ti nuk duhet të shqetësohesh për këtë.”
Nicku uli kokën.
“Unë mendoja se ai ishte si familja jonë.”
Nolan e përqafoi.
“Edhe unë kështu mendoja, bir. Por tani duhet të kujdesemi për njëri-tjetrin.”
Kaluan edhe disa muaj. Dolores vazhdonte jetën e saj me Bensonin, ndërsa Nolan po përpiqej të rindërtonte jetën me fëmijët. Një ditë, ajo i kërkoi të takoheshin për të folur.
U takuan në një kafene. Dolores dukej mirë dhe kishte rifituar pothuajse plotësisht pamjen dhe energjinë e dikurshme.
“Nolan, dua të të kërkoj diçka”, tha ajo.
“Fol.”
“Unë dhe Benson po mendojmë të shpërngulemi në një qytet tjetër. Dua që fëmijët të vijnë të qëndrojnë me ne gjatë pushimeve.”
Nolan e shikoi me habi.
“Ti po mendon të largohesh edhe më larg tyre?”
“Nuk do të thotë se nuk do t’i dua. Thjesht dua të filloj një jetë të re.”
Nolan qëndroi i heshtur për disa çaste.
“Unë nuk do të të pengoj të jetosh jetën tënde. Por mos harro se ata fëmijë kanë nevojë për ty. Nuk mund të largohesh sa herë që të bëhet e vështirë dhe të presësh që ata të kuptojnë gjithçka.”
Dolores nuk u përgjigj. Në fund, u ngrit dhe u largua.
Para se të ikte, Nolan i tha vetëm një fjali:
“Unë nuk jam penduar që të shpëtova jetën. Nëse do të kthehesha pas, do të bëja përsëri gjithçka për të të dhënë mundësinë të jetoje. Por më vjen keq që njeriu për të cilin sakrifikova gjithçka nuk e vlerësoi familjen që kishim.”
Dolores u ndal për një moment, por nuk u kthye.
Pas atij takimi, Nolan vendosi të mos jetonte më duke pritur që ajo të pendohej. Ai nuk mund ta ndryshonte të kaluarën, por mund të vendoste se çfarë lloj babai do të ishte për fëmijët e tij.
Filloi të kursente pak nga pak. Nuk ishte e lehtë, sepse kishte ende borxhe dhe shumë shpenzime, por nuk hoqi dorë. Pas një kohe arriti të marrë me qira një shtëpi të vogël me oborr, ku Nicku mund të luante futboll dhe Nicole të mbillte lulet që i pëlqenin aq shumë.
Ditën kur u vendosën në shtëpinë e re, fëmijët ishin shumë të gëzuar. Nicole vrapoi nëpër dhoma dhe zgjodhi vetë dhomën e saj. Nicku doli në oborr dhe filloi të mendonte se ku do ta vendoste portën e futbollit.
Nolan i shikonte dhe për herë të parë pas shumë kohësh ndjeu se ndoshta jeta po i jepte një mundësi të re.
Një vit më vonë, Dolores telefonoi për të pyetur nëse mund të vinte t’i shihte. Nolan pranoi, sepse nuk donte që fëmijët të humbnin lidhjen me nënën e tyre.
Kur ajo mbërriti, Nicole e përqafoi, ndërsa Nicku e përshëndeti me më shumë rezervë. Dolores qëndroi me ta disa orë dhe para se të largohej kërkoi të fliste vetëm me Nolanin.
“Kam menduar shumë për atë që ndodhi”, i tha ajo. “Ndoshta kam bërë gabime.”
Nolan e dëgjoi pa e ndërprerë.
“Unë nuk të urrej, Dolores. Por nuk mund të kthehem në atë jetë. Ne mund të jemi prindër të fëmijëve tanë, por martesa jonë ka përfunduar.”
Ajo uli kokën dhe filloi të qante.
“Ti ishe njeriu që më qëndrove pranë kur të gjithë mendonin se nuk do t’ia dilja.”
“Po, dhe do ta bëja përsëri. Por dashuria nuk mund të mbahet gjallë vetëm nga sakrificat e njërit. Unë kisha nevojë edhe për besnikërinë dhe respektin tënd.”
Dolores nuk gjeti përgjigje. U largua pak më vonë dhe Nolan nuk u përpoq ta ndalonte.
Atë mbrëmje, pasi fëmijët ranë në gjumë, ai nxori nga një kuti një fotografi të vjetër të familjes. Ishin të katërt, të buzëqeshur, përpara shtëpisë që dikur e kishin të tyren. Për një moment e ndjeu përsëri dhimbjen, por nuk qau si dikur.
E vendosi fotografinë në një raft dhe shkoi të kontrollonte nëse fëmijët po flinin mirë.
Ai kishte humbur shtëpinë, makinën, kursimet dhe dy njerëzit që dikur i konsideronte më të afërt në botë. Por nuk kishte humbur veten dhe as dëshirën për t’u dhënë fëmijëve një jetë të mirë.
Me kalimin e kohës, Nolan kuptoi diçka që më parë nuk kishte mundur ta shihte: ai nuk ishte i detyruar ta kalonte gjithë jetën duke pritur mirënjohje për sakrificën e tij. Kishte bërë atë që ndërgjegjja dhe dashuria për familjen i kishin kërkuar në atë kohë.
Dhe këtë nuk do ta quante kurrë gabim.
Një të diel, ndërsa po përgatiste mëngjesin, Nicole e përqafoi nga pas dhe i tha:
“Babi, e di çfarë më pëlqen më shumë në shtëpinë tonë?”
“Çfarë, zemër?”
“Që jemi bashkë.”
Nolan u kthye, e mori në krahë dhe e puthi në ballë. Nicku iu bashkua përqafimit dhe të tre qëndruan ashtu për disa çaste.
Atë mëngjes Nolan e kuptoi se nuk kishte nevojë të kishte përsëri gjithçka që kishte humbur. Kishte dy fëmijë që e donin dhe një jetë që mund ta ndërtonte përsëri.
Dolores kishte fituar mundësinë për të jetuar, por kishte zgjedhur të largohej nga familja e saj. Benson kishte fituar gruan me të cilën kishte tradhtuar shokun e tij, por kishte humbur një miqësi që nuk mund të blihej me asgjë.
Ndërsa Nolan, megjithëse mbeti pa pasurinë që kishte ndërtuar për vite me radhë, arriti të kuptonte se vlera e njeriut nuk matet me atë që zotëron, por me mënyrën se si sillet kur njerëzit që do kanë më shumë nevojë për të.
Ai nuk e dinte nëse një ditë do të arrinte të falte plotësisht Doloresin dhe Bensoni. Por një gjë e dinte me siguri: nuk do t’i lejonte më ata të vendosnin nëse ai do të ishte i lumtur apo jo.
Ai kishte shitur gjithçka për t’i shpëtuar jetën gruas së tij, por kur ajo u shërua, ai duhej të mësonte të shpëtonte jetën e vet dhe të fëmijëve të tij.
Nëse kjo histori ju pëlqeu , atëherë lexoni edhe këtë histori:
Ose lexo edhe këtë histori:
