Agroni u kthye në shtëpi më herët nga puna jasht shtetit për të surprizuar gruan dhe të porsalindurin, vetëm për ta gjetur atë të uritur dhe vetëm, ndërsa familja e tij shijonte një pushim luksoz të paguar me paratë e tij.
Unë që po jua tregoj këtë histori quhem Majlinda. Jam komshija e tyre e parë, ajo që i ka parë të gjitha me sytë e mi, që nga dita kur Liria hyri nuse në atë shtëpi e deri ditën kur plasi ajo bomba e madhe që tundi tërë mahallën tonë.
Po ju them me shpirt , sa herë e kujtoj atë ditë, më ngjallron ethet e trupit. Nuk është histori që e ke dëgjuar në televizor apo që e ka shpikur ndonjë shkrimtar me pendë në dorë; kjo ka ndodhur këtu, te dera ime, me njerëz prej mishi e kockash.
E po, ta nisim nga fillimi se po s’e kapëm fillin e lëmshit, nuk merret vesh se ku rrodhi helmi.
Agroni ishte djalë flori, nga ata djem që sot i kërkon me qiri e nuk i gjen kollaj. Punëtor i madh, i urtë, me atë sjelljen e mirë që të bënte për vete pa e hapur fare gojën. Kur i vdiq i ati, Agronit i ra mbi shpatulla e gjithë shtëpia.
Dhe çfarë shtëpie thoni ju! Një familje e tërë, një fis i tërë që priste nga duart e tij. Ishte e ëma, Jetmira, një grua që fjalën e kishte më të ëmbël se mjalti kur dëshironte diçka, por brenda kishte një zemër guri që nuk i dhimbsej askush. Ishin kunatat,
Enisa e Burbuqja, dy gra që vetëm kafenë e mëngjesit dinin ta pinin gjerë e gjatë e të merreshin me thashetheme, pa futur asnjë fije shkallëze punë në shtëpi. Ishin motrat, Luana e Arlinda, dy vajza që nuk shkelnin dot në tokë se u digjeshin takat, dëshironin vetëm rroba me markë e shëtitje.
Ishin edhe vëllezërit e kunetërit, Saimiri, Blendi, Blerimi, Agoni e Enisi… Të gjithë burra të bërë për ujtë e zi, që ditën e shtynin me një xhiro në kafe e me letra nëpër duar, duke pritur se çfarë do të dërgonte Agroni nga kurbeti.
Agroni kishte mbi tetë vjet që derdhte djersën në Gjermani. Punonte ndërtim, nga mëngjesi në ujë të erret, në të ftohtë e në shi, vetëm e vetëm që familjes së tij të mos i mungonte asgjë. Çonte para pa llogari. Atyre u ishte mësuar dora: vetëm “dërgo, dërgo” e kurrë një “faleminderit, si je me shëndet”.
Para dy vitesh, Agroni u martua me Lirinë. Liria ishte vajzë nga fshati afër nesh, një vajzë e urtë, me një shpirt të pastër si uji i burimit. Kur erdhi nuse, menduam se do të merrte frymë pak ajo shtëpi, por e patëm gabim. Jetmira me të bijat e me kunatat e pafytyrë nuk e shikonin Lirinë si nuse, por si një shërbëtore pa para.
Sa pa ikur Agroni sërish në Gjermani, ato bënin se e donin, por prapë se prapë, sapo largohej nga dera e shtëpisë Agroni, e gjithë puna e shtëpisë, pastrimi, gatimi, larja e rrobave me dorë, i binte Lirisë mbi kurriz.
Liria nuk ankohej kurrë. Sa herë që shkoja unë te gardhi për t’i dhënë ndonjë pjatë me diçka apo për të bërë dy fjalë, e shikoja me sytë e skuqur nga lodhja. “Moj Liri,” i thosha, “pse nuk i thua Agronit? Pse e mban të gjithë këtë dhimbje në vete? Ai punon për të gjithë, por ti je gruaja e tij, nuk je skllave e shtëpisë.”
Ajo me atë zërin e saj të butë e me lotët që i mblidheshin në cep të syrit, më përgjigjej: “O teze Majlindë, nuk dua t’i prish gjakun Agronit. Ai është larg, e ka mendjen te puna e vështirë. Po t’i tregoj për gjërat e shtëpisë, do të mërzitet e nuk do të përqendrohet dot. Le të jem unë që i duroj, vetëm ai të jetë mirë.”
Më digjej shpirti kur e dëgjoja! Ajo e kishte me shpirt, e donte me gjithë zemër, kurse ata ujqërit e shtëpisë ia pinin gjakun pikë për pikë.
Koha kaloi dhe Liria mbeti shtatzënë. Ne menduam se me ardhjen e fëmijës në jetë, zemra e Jetmirës dhe e kunatave do të zbutësh pak. Për zotin, menduam se do ta shikonin si gëzim familjar. Por ku kishte zemër aty! Për to, fëmija e Lirisë ishte vetëm një gojë më shumë për t’u ushqyer, një pengesë për luksin e tyre.
Agroni nga Gjermania u gëzua pa masë. Çonte akoma më shumë para se më parë, se do të bëhej babai i një djali. Çonte mijëra euro që të bliheshin gjërat e fëmijës, që Liria të ushqehej mirë, të shkonte te mjeku privat, të mos i mungonte asgjë.
Por ku shkonin ato para? I merrte e ëma, Jetmira, me pretekstin se “Liria nuk di me çfarë t’i menaxhojë, është e re, le të merrem unë”. Dhe Jetmira i ndante paratë me të tjerët. Enisa e Burbuqja blinin rroba të shtrenjta për vete e për fëmijët e tyre.
Saimiri, Blendi, Blerimi, Agoni e Enisi blinin makina të reja, ndërsa Luana e Arlinda shkonin përditë nëpër sallone bukurie. Për Lirinë nuk mbetej asgjë. E linin me bukë e djathtë, me gjellë pa lëng, sa me pasë diçka në stomak.
Kur i erdhi koha për të lindur, Liria lindi një djalë të bukur si drita. Por ditët e lehonisë për Lirinë qenë ferr i vërtetë. Imagjinoni një grua që sa ka dalë nga spitali, me qepje e me dhimbje trupi, të zgjohet që në orën pesë të mëngjesit për t’i bërë kafe e mëngjes një familjeje prej tetëmbëdhjetë vetash!
Dhe asnjë nga ato gra, as Enisa, as Burbuqja, as motrat Luana e Arlinda, nuk kapnin një pjatë me dorë. Rrinin në divan me telefonat në duar e i bërtisnin Lirisë: “Moj Liri, ku është çaji? Moj Liri, e ke lënë dhomën e ndenjes pa fshirë! Moj Liri, bëj ujë të ngrohtë se duam të lahemi!”
E shikoja nga dritarja e ime. E shikoja se si mbante fëmijën me njëren dorë e me tjetrën fshinte oborrin, duke iu marrë këmbët nga lodhja e nga anemia. Disa herë i kam çuar supë fshehurazi mbi gardh se më vinte turp nga vetja ta shikoja atë engjëll të vuante ashtu.
Në ato ditë të nxehta të korrikut, paratë që Agroni dërgoi për lindjen e djalit e për një dhuratë të madhe për gruan, iu varën syve të familjes. Jetmira mblodhi të gjithë pjestarët e shtëpisë: Enisën, Burbuqen, Luanën, Arlindën, Saimirin, Blendin, Blerimin, Agonin e Enisin.
Mbyllën derën e dhomës së ndenjes dhe diskutuan fshehurazi Lirisë. “Agroni ka çuar tetë mijë euro këtë muaj,” i tha Jetmira me atë zërin e saj dinak. “Janë para të tepërta. Çfarë i duhen Lirisë e bebes gjithë ato para? Ne kemi të gjithë nevojë për pak pushim. Kemi një jetë që përvëlohemi këtu në vapë.”
Dhe çfarë menduan ato mendje të prishura? Vendosën të rezervonin një nga ato hotelet më të shtrenjta me pesë yje në bregdetin e jugut. Një resort luksoz ku një natë kushtonte sa rroga e një muaji të njeriut të thjeshtë! Gjithçka të përfshirë: ushqime detit, pije të shtrenjta, masazhe, e çdo gjë tjetër.
A e dini se çfarë bënë me Lirinë? Nuk e morën me vete. Jo sepse nuk kishte vend, por sepse nuk donin ta kishin me vete “katundaren” e sepse dikush duhej të qëndronte të ruante shtëpinë e të kujdeset për pulat e kopshtin!
Një ditë para se të iknin, Jetmira i hyri në dhomë Lirisë. Liria ishte shtrirë në krevat, me ethe se e kishte zënë një e ftohtë e fortë nga punët e tepërta, e mbante foshnjën afër gjirit që po i thahej se nuk kishte qumësht nga ushqimi i pakët. “Dëgjo këtu, Liri,” i tha Jetmira pa fare turp e pa pikë mëshire.
“Ne po ikim për disa ditë me pushime se jemi të lodhur të gjithë. Ti do të qëndrosh këtu. Do të ruash shtëpinë, do të ujitësh kopshtin e do t’u japësh ushqim shpezëve. Po të lëmë pak miell e pak vaj në kuzhinë, bëj ndonjë kulaç për vete. Paratë që la Agroni i morëm ne se do të na duhen për rrugë, ti nuk ke ku shkon se je lehonë e nuk të bën mirë dielli.”
Liria e shikoi me sytë plot lot, me zërin që i dridhej nga pikëllimi: “Nënë Jetmirë, po unë nuk kam asgjë për të ngrënë për vete… fëmija nuk po ngopet me qumësht gjiu se s’kam fuqi. Më lini të paktën tridhjetë euro të blej pak qumësht formule për beben e pak mish për supë…”
Por Burbuqja me Enisën që ishin prapa derës ia futën një të qeshur: “Eheee, dashka mish zonja! Bëj kulaç me ujë e kripë moj, se ashtu jeni mësuar ju nga fshati! Pse, me mish do rritet djali? Ne me ujë e bukë kemi rritur fëmijët e tanë!”
Dhe kështu ikën. Zunë dy makina të mëdha, e mbushën valixhet me rroba të reja që i kishin blerë me paratë e Agronit e ikën plot këngë e valle. Saimiri, Blendi, Blerimi, Agoni e Enisi nxorrën krahët nga dritaret e makinave e bënin me dorë, ndërsa Luana e Arlinda nxirrnin video për në rrjete sociale duke qeshur e duke thënë se po shkonin në “parajsë”.
Në shtëpi mbeti vetëm Liria me foshnjën e porsalindur. Pa një kokërr leku në xhep, me frigoriferin e zbrazur që mbante vetëm ujë të ftohtë e me një trastë të vogël mielli.
Tani, dëgjoni se si rrodhi e vërteta që askush nuk e priste.
Agroni, në Gjermani, nuk e kishte mendjen te puna. Zemra i rrihte te djali i tij që sa kishte ardhur në jetë dhe te grua e tij e dashur. Ai kishte punuar dy turne pa pushuar fare për tre muaj me radhë, duke fjetur vetëm nga katër orë në natë. Bossi i tij në Gjermani, duke parë se sa punëtor i mirë ishte, i dha një javë pushim të papritur si shpërblim, bashkë me një bonus të mirë me para.
Agroni nuk i tregoi askujt në telefon. Donte t’u bënte një surprizë të madhe. Mendoi me vete: “Do të iki pa lajmëruar. Do të blej një gjerdan floriri për Lirinë, lojëra për djalin, do t’i mbush duart me dhurata për nënën e për të gjithë, e do të futem në shtëpi papritur. Sa do të gëzohen!”
Bleu biletën e avionit në minutë të fundit, zbriti në aeroport, mori një taksi dhe erdhi direkt në fshatin tonë.
Ishte e premte mbasdite. Vapa e korrikut po digjte gurët. Unë isha në oborr duke ujitur lulet kur pashë një taksi të ndalonte te porta e tyre. Nga taksia zbriti Agroni. I pashëm, por i lodhur nga rruga, me dy valixhe të mëdha e me ca pako të mbështjella bukur në duar. Fytyra e tij shkëlqente nga gëzimi.
E pashë e më shkoi trupi drithërimë. “O zot,” thashë me vete, “tani do të plasë stuhia!”
Ngaqë e kisha djalë mahalle e e doja si djalin tim, i dola te gardhi. “Agron! O djali!” i thashë me zë të ulët.
Ai u kthye, buzëqeshi me të madhe e erdhi drejt meje. “O teze Majlindë! Si je? Si jeni me shëndet? Erdha pa njoftuar, ua bëra surprizë! Ku janë? Pse është aq qetësi shtëpia? A janë në oborrin e prapëm?”
Mua më mbeti fjala në fyt. Nuk munda t’i tregoja menjëhere se sa e ndyrë ishte e vërteta, por i thashë vetëm: “O Agron… hyr brenda e shiko vetë, o bir. Hyr se Liria është brenda.”
Agroni u habit pak nga fytyra ime e zymtë, por nuk priti gjatë. Rregulloi pak këmishën, mori pakot në duar e eci me hapa të shpejtë drejt portës së madhe. Porta ishte e mbyllur nga brenda vetëm me një shul të vjetër. Ai e shtyu derën e hyri në oborr.
Oborri ishte i shkretë. Lulet që i mbante përherë të ujitura Liria ishin tharë nga dielli, se ajo nuk kishte fuqi t’i ujiste. Pulat i binin rrotull oborrit duke kërkuar ushqim se s’u kishte hedhur kush gjë. Nuk dëgjohej asnjë zë, asnjë qeshje fëmijësh, as radioja e ndezur e Saimirit apo e Blendit, asgjë.
Agroni e thirri me zë të lartë, me atë gëzimin e babait të ri: “O nënë! O Liri! O njerëz të shtëpisë! Ku jeni o se erdha!”
Asnjë përgjigje. Shtëpia e madhe dykatëshe heshtte si varr.
Agronit i hyri një dridhje në zemër. Lëshoi valixhet në tokë e hyri me shpejtësi brenda në korridor. Çdo dhomë ishte e hapur dhe e zbrazur. Dhomat e Enisës, Burbuqes, Luanës e Arlindës ishin me krevate të shthurur, rroba të hedhura gjithandej si të kishin ikur me ngut. Dhoma e nënës së tij, Jetmirës, ishte e mbyllur me çelës.
Agroni nisi të trembej vërtet. Eci drejt dhomës së tij me Lirinë që ndodhej në fund të korridorit të katit të parë. Dera ishte gjysmë e hapur.
Kur u afrua te dera, dëgjoi një të qarë të mbytur, një zë aq të dobët e të pafuqishëm fëmije sa që të këputte shpirtin. Nuk ishte ajo e qarë e fortë e një bebeje të shëndetshme, por një si rënkim i lodhur me frymë. Dhe bashkë me të dëgjohej zëri i Lirisë që po këndonte një ninullë me zë të dridhur e me ngacmim në fyt:
“Fli o bir, fli o shpirt i nënës… se nesër do të bëjë nëna pak ujë me sheqer e do të ngopet stomaku…”
Agroni ngriu te dera. Fytyra iu zbardh si letra. Shtyu derën ngadalë.
Ajo që pa me sytë e tij nuk do t’i fshihet nga mendja sa të jetë gjallë.
Dhoma ishte e errët, me dritaret e mbyllura që të mos hynte vapa e madhe. Mbi krevat dergjej Liria. Ishte e dobësuar sa i dukeshin kockat e fytyrës, me buzët e thara e të plasaritura nga dehidratimi, me sytë e futur në zgavërr.
Pranë saj ishte foshnja, një djalë i vogël që lëvizte duart e vogla e kërkonte gji, por nga gjiri i saj nuk dilte asgjë. Mbi tryezën pranë krevatit nuk kishte asnjë lloj ilaçi, asnjë shishe qumësht formule, por vetëm një gotë me ujë të turbullt e një copë buke të fortë e të tharë që kishte zënë myshk në skaje.
Agronit i ranë pakot nga duart. Kutitë e zbukuruara me fjongo u shpërndanë në dysheme.
“Liri?…” pyeti ai me një zë që nuk i ngjante fare zërit të tij, por një rënkimi prej njeriu të plagosur.
Liria ngriti sytë me vështirësi. Kur e pa atë te dera, mendoi se po shikon në ëndërr nga temperatura e lartë. Fërkoi sytë me duart që i dridheshin e nisi të qante pa zë, me lotë që i rridhnin si lumë mbi faqe.
“Agron?… Ti je, apo po më gënjejnë sytë e mi?” Shpërtheu ajo në vaj.
Agroni u hodh në gjunjë pranë krevatit. E kapte nga duart, i prapësoi flokët nga balli që i valonte nga temperatura. “Liri, çfarë ka ndodhur këtu? Pse je kështu? Ku janë të gjithë? Ku është nëna? Ku janë vëllezërit, kunatat? Pse je vetëm në këtë gjendje?”
Liria, nga frika se do t’i ngrinte gjakun apo nga zakoni i saj i urtë, u përpoq ta mbulonte përsëri: “Jo… jo Agron, mos u mërzit… Ata ikën… ikën pak te të afërmit… unë u sëmura vetë…”
Por Agroni nuk ishte budalla. Ai u çua në këmbë si i çmendur, shkoi te frigoriferi në kuzhinë e hapi furishëm. Frigoriferi ishte i fikur, mbante erë të keqe e brenda kishte vetëm një shishe me ujë. Hapi dollapët e ushqimeve: asgjë. Vetëm një pako miell e hapur e mbushur me flutura.
Në atë moment, unë që po e shikoja nga dritarja se si Agroni po vraponte nëpër shtëpi, nuk durova dot më. Hapa derën e shtëpisë sime e hyra te dera e tyre.
“Agron!” i thashë me zë të fortë. “Lëri pyetjet se e vërteta nuk mbulohet më me shoshë! Eja këtu e dëgjo se çfarë ka ndodhur në këtë shtëpi!”
Agroni erdhi drejt meje me sytë e kuq nga tërbimi e me duart që i dridheshin. “Teze Majlindë, për zotin e madh, më trego çfarë ka ndodhur! Ku janë paratë që kam dërguar? Ku është familja ime?”
I tregova të gjitha. Nuk i lashë asnjë fjalë pa i thënë. I tregova se si e kishin përdorur Lirinë si skllave gjatë tërë shtatzënisë, se si ia kishin marrë çdo lek që kishte dërguar ai për fëmijën, se si Saimiri, Blendi, Blerimi, Agoni e Enisi kishin blerë makina e kishin pirë kafe me lekët e tij, se si Enisa, Burbuqja, Luana e Arlinda kishin shkuar nëpër bujtina e sallone bukurie.
Dhe mbi të gjitha, i tregova se si tre ditë më parë, e ëma e tij, Jetmira, i kishte marrë të tetë mijë eurot e fundit e kishin ikur të gjithë me dy makina për në jug, në një resort luksoz me pesë yje, duke e lënë Lirinë e sëmurë e pa bukë në shtëpi!
Kur mbarova së treguari, në dhomë ra një heshtje aq e rëndë sa dëgjohej vetëm frymëmarrja e Agronit. Fytyra e tij nga e skuqur u bë si dyll e verdhë. O zot, nuk e kisha parë kurrë atë djalë me aq helm në sy. Nuk ishte më ai Agroni i butë e i urtë. Ishte një njeri që i kishin shkelur mbi gjënë më të shtrenjtë: mbi dinjitetin, mbi gruan e mbi foshnjën e tij të porsalindur.
Ai nuk tha asnjë fjalë. Nuk bërtiti, nuk theu gjëra. Ajo heshtja e tij ishte më e frikshme se çdo ulërimë.
U kthye te Liria, e mori në krahë si të ishte një fëmijë e vogël, mbështolli beben me një batanije të pastër dhe i nxori jashtë. Më shikoi mua e më tha: “Teze Majlindë, të lutem, më ndihmo t’i fus në taksi. Do t’i dërgoj në spitalin privat në qytet.”
I çuam në spital. Mjekët kur e pa Lirinë e beben u tronditën. Foshnja ishte afër dehidratimit të plotë, kurse Liria kishte infeksion të rëndë e temperaturë dyzet gradë se nuk kishte marrë asnjë kujdes pas lindjes. Mjeku kryesor i tha Agronit në sy: “Zotëri, po të kishit ardhur edhe një ditë më vonë, nuk e di se a do t’i gjenit më gjallë as gruan, as djalin.”
Ato fjalë të mjekut ishin si plumb në zemrën e Agronit.
Ai pagoi gjithçka në spital. Vendosi Lirinë e djalin në dhomën më të mirë, me infermiere te koka njëzet e katër orë. Solli ushqime, ilaçe, gjithçka që u nevojitej. Qëndroi aty dy ditë e dy net pa futur gjumë në sy, duke mbajtur dorën e gruas së tij e duke i kërkuar falje me lot ndër sy:
“Më fal Liri… më fal se të lash në duart e ujqërve… më fal o zot se punova për ta e të lashë ty të vdesësh…”
Liria e kapte nga dora e i thoshte: “Agron, ti nuk ke faj. Ti punoje larg për ne. Kryesore është që erdhe, kryesore që jemi bashkë.”
Ditën e tretë, pasi mjekët i dhanë garanci se Liria e foshnja ishin jashtë çdo rreziku për jetën dhe se po merrnin veten me ushqim e serum, Agroni mori një vendim. Një vendim prej burri të ndërpres çdo fije që e lidhte me të kaluarën.
E dini çfarë bëri?
Shkoi te një avokat i mirë në qytet. Shtëpia e madhe dykatëshe e oborri ishin në emër të Agronit, sepse ai i kishte blerë e i kishte ndërtuar të gjitha me paratë e kurbetit. Ai i dha avokatit të gjitha dokumentet e i tha: “Dua që sot të ndërrohen të gjitha bravat e shtëpisë.
Dua që të gjitha makinat që janë në emrin tim t’u bllokohen letrat. Dhe dua që të përgatitni një njoftim zyrtar për nxjerrjen e menjëhershme nga shtëpia të çdo njeriu që banon aty.”
Jo vetëm aq! Agroni shkoi te banka ku kishte llogaritë e përbashkëta që i përdorte e ëma, Jetmira, e i bllokoi të gjitha kartat e kreditit e të debitit që u kishte dhënë atyre për të shpenzuar.
Dhe tani, arrin pjesa më e bukur e kësaj historie, ajo që e kërkon çdo e drejtë në këtë botë!
Pikërisht në ditën e katërt, familja “mbretërore” vendosi të kthehej nga pushimet luksoze.
Ishin bërë zezë nga dielli i jugut. Ishin mbushur me makina plot me dhurata, rroba plazhi, alkool të shtrenjtë e sende që i kishin blerë me kartat e Agronit. Kur mbërritën te hoteli ditën e fundit për të paguar faturën shtesë prej dy mijë eurosh për pijet e restorantin luksoz, Jetmira nxori kartën e bankës.
Kartë e bllokuar!
Provuan kartën e Saimirit: e bllokuar! Provuan kartën e Blendit e të Blerimit: të bllokuara të gjitha!
Zunë të bërtisnin te recepsioni i hotelit: “Pse na bllokoni paratë? Ne jemi njerëz të pasur! Djali ynë punon në Gjermani!” Rojet e hotelit iu afruan e u thanë rreptë: “Zotëri, ose paguani faturën me para në dorë, ose do të thërrasim policinë për mashtrim.”
U desh që Saimiri, Blendi, Agoni e Enisi të mblidhnin të gjitha paratë e pakta cash që u kishin mbetur në xhepa, të shisnin me gjysmë çmimi orët e varëset e floririt që kishin blerë atje, vetëm e vetëm për të larë faturën e hotelit e për të pasur pak naftë për t’u kthyer në shtëpi!
Kthimi i tyre nuk ishte më me këngë e me valle. Ishin të gjithë të ngrirë, të djersitur e plot inat se pse Agroni nuk u kishte dërguar këstin e radhës të parave.
Rreth orës pesë të mbasdites, dy makinave të tyre u dëgjua zhurma te rruga e mahallës sonë. Unë isha përsëri te gardhi, bashkë me disa komshinj të tjerë se të gjithë e kishim marrë vesh se çfarë kishte ndodhur e donim të shikonim fundin e dramës.
Makinat ndaluan para portës së madhe të oborrit. Zbritën të gjithë: Jetmira me atë fustanin e saj të gjatë të plazhit, Enisa e Burbuqja me syze dielli të mëdha, Luana e Arlinda duke u ankuar se i dhimbte koka nga rruga, e burrat, Saimiri, Blendi, Blerimi, Agoni e Enisi, me fytyra të vrullshme.
Nxituan te porta e oborrit për ta shtyrë e për të hyrë brenda.
Por porta nuk u hap! Ishte me një bravë të re elektronike e me një zinxhir të trashë të vendosur nga brenda.
“Çfarë është kjo?” Bërtiti Burbuqja. “Kush e ka mbyllur portën? Moj Liri! Moj Liri, a dëgjon apo jo? Eja e hap derën se u përvëluam në vapë! Eja na merr valixhet!”
Thirrën një herë, thirrën dy herë. Asnjë përgjigje.
Atëherë Saimiri me Blendin i dhanë shkelm portës me inat: “Moj katundare, a po hap derën apo ta theva kokën!”
Në atë moment, dera e brendshme e shtëpisë u hap ngadalë. Doli Agroni.
I veshur me këmishë të zezë, me duart në xhepa, eci ngadalë drejt gardhit të oborrit e u ndal te porta e mbyllur me zinxhir. Nuk kishte më buzëqeshje në fytyrën e tij, nuk kishte më atë djalin e urtë që iu bindet urdhrave të tyre.
Kur e panë Agronin, të gjithëve u mbeti goja hapur!
“Agron?…” bërtiti e ëma, Jetmira, duke u përjekur të bënte atë lojën e saj të zakonshme të dashurisë. “O djali im! O shpirti i nënës! Kur ke ardhur o bir? Pse nuk na the se ke ardhur? Pse e ke mbyllur derën? Hap derën se jemi të lodhur nga rruga!”
Agroni i shikoi të gjithë me radhë. I shikoi sy më sy: të ëmën, vëllezërit, kunatat, motrat.
“Ju jeni të lodhur nga rruga?” pyeti Agroni me një zë aq të qetë e të ftohtë sa u hyri dridhja të gjithëve. “Nga cilat rrugë keni ardhur? Nga rruga e luksit që e paguat me gjakun tim? Apo nga rruga ku e lanë gruan time e fëmijën tim të vdesin për një pikë ujë e një copë bukë?”
Heshtje mortore.
Enisa u përpoq të ndërhynte me dinakëri: “O Agron, çfarë po thua kështu? Ajo… ajo Liria është e çmendur, ajo nuk di të kujdeset për vete, ne i lamë gjërat…”
“Pusho moj gojëndyrë!” ulëriti Agroni me një zë që tundi tërë rrugën tonë! Ishte e para herë në jetën e tij që Agroni bërtiste ashtu. Të gjithë komshitë dolën te portat për të parë.
“E latë gruan time njëzet e dy vjeçe,” vazhdoi Agroni, me lotët e inatit që i dilnin nga sytë, “e latë me fëmijën tim në gji, të sëmurë, pa një kokërr leku, pa një pjatë supë!
Ndërsa ju… ju gjakpirës! Ju që unë ju kam ushqyer e ju kam veshur prej tetë vitesh me djersën e ballit tim, ikët e harxhuat tetë mijë euro nëpër hotele me pesë yje! Ju e keni lënë djalin tim të qajë nga uria se s’kishte qumësht gjiu Liria!”
Jetmira nisi të bënte teatër, ra në gjunjë e nisi të qante me lot krokodili: “O bir! O Agron, mos dëgjo fjalët e botës! Unë jam nëna yte që të ka rritur! Ne nuk e dinim se ajo ishte aq sëmurë…”
“Mjaft më me këtë teatër, nënë!” i tha Agroni duke i kthyer shpinën asaj. “Sot për mua nuk je më nënë. Dhe ju nuk jeni më vëllezërit e mi, as motrat e mia. Ju jeni vetëm ca njerëz që më keni shfrytëzuar e më keni pirë gjakun sa keni mundur.”
Agroni nxori nga xhepi një tufë letrash dhe ua hodhi përmes gardhit te këmbët e tyre.
“Aty i keni dokumentet nga avokati,” tha ai rreptë. “Kjo shtëpi është e imja e blerë me paratë e mia. Keni gjashtëdhjetë minuta kohë. Avokati dhe policia do të vijnë pas një ore.
Nëse gjendeni akoma te dera ime, do të arrestoheni për shkelje të pronës private dhe për keqtrajtim të lehonës e fëmijës së porsalindur! Makinat që keni blerë me emrin tim janë bllokuar që sot dhe do të shiten për të larë detyrimet. Rrobat tuaja janë futur në pako e janë lënë te garazhi i vjetër te lagja e poshtme.”
“O Agron! Për zotin mos na lë në rrugë!” bërtiti Saimiri e Blendi duke kapur hekurat e gardhit. “Ku do të shkojmë ne me gjithë këto gra e fëmijë?”
“Shkoni aty ku keni shkuar kur ishit në jug me pesë yje!” iu përgjigj Agroni pa u kthyer fare mbrapa. “Shkoni e punoni siç kam punuar unë nga gjashtëdhjetë orë në ditë! Tani e tutje, nga unë nuk do të merrni as një cent të vetëm! As një fije shkallëze! Dhe po guxoi ndonjëri prej jush t’i afrohet më Lirisë apo djalit tim, do ta shohë se çfarë është i aftë të bëjë ky baba!”
Pasi i tha ato fjalë, Agroni eci drejt shtëpisë, hyri brenda e e mbylli derën me çelës.
Të kishit parë se çfarë skene u bë te porta! Jetmira ulëriste e shkulte flokët nga inati se iu prish parajsa. Enisa e Burbuqja u kapën me fjalë me njëra-tjetrën duke fajësuar se kush e kishte pasur idenë për të ikur në jug.
Saimiri, Blendi, Blerimi, Agoni e Enisi nxituan te makinat për të parë nëse punonin, por u desh t’i linin në rrugë se s’kishin as para për naftë. Luana e Arlinda qanin se u mbetën valixhet me rroba në pluhur.
Pas një ore erdhi makina e policisë bashkë me avokatin. Policët iu afruan e u thanë shkurt: “Lironi hapësirën para portës menjëherë, përndryshe do të ju shoqërojmë në rajon!”
Nuk kishin rrugë tjetër. I morën çantat e valixhet në krahë, si mendjemëdhenj që ranë nga kali në gomar, e ecën më këmbë përgjatë rrugës së fshatit tonë.
Të gjithë fshatarët kishin dalë te dyert e te dritaret, duke i parë e duke i treguar me gisht. Askush nuk iu dha as një gotë ujë, se të gjithë e kishin marrë vesh se çfarë turpi e çfarë zullumi kishin bërë me atë vajzë të urtë e me atë bebe.
Nga ajo ditë, gjërat ndryshuan plotësisht.
Agroni nuk u kthye më në Gjermani për të punuar për të tjerët. Me kursimet e tij që i kishin mbetur, bleu një sipërfaqe të mirë toke këtu afër nesh dhe ngriti një fermë të madhe me sera e me blegtori. Është i zoti i punës e punon për vete, për familjen e tij të vogël.
Liria u shërua plotësisht. Foshnja e saj, djaloshi i vogël, u rrit si molla, i shëndetshëm e plot jetë. Sot po ta shikosh Lirinë, nuk e njeh më! Është bërë një grua e qeshur, e veshur bukur, me faqe të kuqe e me sy që i shkëlqejnë nga lumturia. Agroni e mban mbi duar, nuk e lë të prekë asgjë me dorë pa i ndihmuar vetë, e sa herë kthehet nga puna i sjell lule e dhurata.
E sa për ata të tjerët? Familja e Jetmirës u shpërnda se s’kishin më paratë e Agronit për t’i mbajtur bashkë. Vëllezërit e kunetërit u detyruan të shkonin punëtorë krahu me ditë me rrogë të vogël për të nxjerrë bukën e gojës, e kunatat e motrat që nuk kapnin gjë me dorë sot pastrojnë shtëpitë e të tjerëve për të jetuar.
E ja, kjo ishte historia e tyre. Unë, Majlinda, ia kam thënë të gjithëve e ua tregoj përditë fëmijëve të mi: Buka e huaj e ushqyer me djersën e tjetrit të zë në fyt, e se Zoti nuk e harron kurrë atë që vuan në heshtje. Hakun e Lirisë e mori Agroni, e lumturia në atë shtëpi hyri vetëm atëherë kur helmi u nxor nga dera!
Nëse kjo histori ju pëlqu, atëherë lexo edhe këtë histori interesante:
Mëkati i Fshehur i Arbenit: Kur Muaji i Mjaltit U Kthye në Makth
